‘Emlak Komisyocusu’ olarak kalmayın, ‘Emlak Müşaviri’ olun!

Enflasyon ve ona bağlı olarak faiz oranlarındaki düşüş gayrimenkulü son 2-3 yılın gözde sektörü haline getirdi. Hala istenilen seviyelerden uzak olmasına karşın faiz oranlarının düşmeye başlaması ve mortgage sisteminin devreye girmesiyle konut satın alma eğilimi ve oranı yükseldi.

Haliyle böyle bir tablo hem inşaat geliştiricilerinin(firmalar) hem de satış-pazarlama firmalarının sayısını da hızla artırdı. Sektöre girişler firma ve istihdam anlamında deyim yerindeyse patladı. Tekstilden umudunu kesen inşaatçılığa, 2001 krizinden ağır yaralı olarak çıkan yüzlerce finansçı da emlak brokerlığı ve danışmanlığına soyundu. Bu aslında sektörün kalite kazanması için yararlı da oldu.

EMLAK ZİNCİRLERİ ÇOĞALIYOR...

1980’li yıllardan beri neredeyse sektörün tek organize aktörü olan TURYAP’ın yanına son 7 yıl içerisinde yeni oyuncular eklendi. Özellikte 2000 yılında Remax’in Türk piyasasına adım atmasıyla birlikte yabancı sermayenin ilgisi de yoğunlaştı. Realty World, Century 21, Arthur Miller, Coldwell Banker gibi uluslar arası zincirlerin Türk piyasasına girişlerine, Reha Medin, Koçak Gayrimenkul, Sefa Gayrimenkul, WEC International, Aktüel emlak, Retürk, Turpa gibi çok sayıda yerli emlak zincirleri de rekabete dahil olarak yanıt verdi. Böylece sektörel gelişim yeni bir boyut kazandı.

Yabancı zincirlerin getirdiği “know-how” ve güçlü sermaye yapılarıyla sektörün kurumsallaşmasında önemli adımlar atıldı. Teknoloji kullanımından, ofis dizaynına, veri tabanı oluşturmaktan müşteri ilişkileri yönetimine, finasmandan sigortaya kadar yepyeni hizmetler devreye girdi.

BİR MASA, BİR SANDALYE DÖNEMİ BİTİYOR...

Emlak sektörünün neredeyse klasik sözü haline gelen “bir masa, bir sandalye” emlakçılık dönemi sona ermeye başladı.

Kuşkusuz halen piyasada merdiven altı emlakçılık yapmaya çalışan çok sayıda kişi var. Ama sektör içinde yer alanlar, değişimin ne yönde olduğunun farkında. Son 2-3 yıldır hemen her kentte “Emlak Komisyoncuları Odası” kuruldu. TSE belli iş standartları ve sertifika zorunluluğu getirdi. Tapu Müdürlükleri oda sertifikası olmayan emlakçıların iş takiplerini durdurdu. Ama tüm bunlar emlakçılık sektöründeki kaosu sona erdirmedi. Halen taslak aşamasında olan “Emlak Müşavirliği” yasasının çıkarılamamış olması bu karmaşanın sürmesindeki en önemli etken. Sanırım önümüzdeki aylar da bu tasarı gündeme gelecek. Ancak tasarının hızla gündeme gelememesindeki en önemli unsur, son yıllarda sektöre hızla giren zincirlerle yıllardır mesleği amatörce de olsa sürdüren binlerce sektör temsilcisinin tasarının içeriğine ilişkin uzlaşamaması ve taraflar arasında artan tansiyon.

Özellikle üniversite mezunu olmak, sınırlı merkezi sınav hakkı gibi maddeler tarafların uzlaşamadığı noktalar.

Ancak, şurası açık ki, sektöre düzen getirecek bir yasaya acil ihtiyaç var. Mortgage sistemiyle finansman kanallarının çeşitlenmesi, sigortacılığın sektöre daha fazla entegre olması, gayrimenkulün bir yatırım aracı olarak daha belirgin olarak ön plana çıkması artık emlakçılığın “bir masa, bir sandalye” modeliyle yürütülemeyeceğinin işareti. Bir taraftan nitelikli hizmet için yatırım yapanlar ve değer üretenlerle, diğer taraftan yalnızca alıcı ile satıcı arasında durup “komisyon alma” sistemini aynı kulvarda sürdürmek zor.

O halde artık olması gereken bir taraftan güçlü yasal düzenlemelerin devreye girmesini sağlamak için uğraş vermek, diğer taraftan da sektörün istihdam kalitesini artırmak. Yani, gerçekten sektör içerisinde nitelikli biçimde yer almak isteyenle, istemeyeni ayırmak.

Emlak zincirleri kendi iş projeleri kapsamında kendi ofislerinin ve personelinin kalitesini artırmak için mesleki eğitimlerini kendi iç bünyelerinde ya da çeşitli eğitim kurumlarıyla birlikte çalışarak sürdürüyorlar. Burada önemli olan bağımsız olarak çalışan emlakçılara mutlaka yeni dönemi ve neyin gelmekte olduğunu anlatabilmek.

GELECEĞİ GÖREN VE HAZIRLANAN AYAKTA KALACAK...

Yasal düzenlemeler gecikse bile artık niteliksiz emlakçıların sektör içerisinde ayakta kalması çok zor. Çünkü mortgage sistemi devreye girdikçe artan sorumluklar ve zincirleme riskler nedeniyle gayrimenkul değerlemesinden, sigortalamasına kadar uzmanlık hizmetine ihtiyaç olacak. Emlakçılık artık finansmana ve gayrimenkul sektörüne bütünleşik olarak hakim olmadan ya da bu hizmetler bir firma bünyesinde birlikte sunulmadan sürdürülmesi zor. Kaldı ki, birçok finansman kuruluşu da giderek profesyonel çalışan emlak zincirleriyle iş ortaklıklarına gidiyor.

Özetle, halen emlakçılık işlerinde alım satımlara aracılık eden çok sayıda kişi önümüzdeki yıllarda sistem dışına ya çıkacak ya da sistem kendi doğası gereği sistem dışına itecek. O halde sistem dışına çıkmak istemeyen emlakçıların yapacağı tek şey, kendisini sistemin gerekliliklerine uyumlu hale getirmek. Burada da başvurulacak iki yol var, ya bir emlak zincirinin çatısı altına girerek onun eğitimlerinden ve altyapısından yararlanacaksınız ya da bağımsız kalınmakta ısrar ediliyorsanız kendinizi ve işinizi yeni dönemin ihtiyaçlarına göre profesyonel hale getireceksiniz. Bunun dışında sektörde kalma şansınız neredeyse imkansız.

UZMANLAŞMAYAN VE KURUMSALLAŞMAYAN GİDECEK...

Sektörün temel kavramlarına ve bilgisine hakim olmadan, örneğin kadastro, kentsel planlama, tapu sistemi, vergi uygulamalarını bilmeden, gayrimenkul projelerinden haberdar olmadan, bölgesel emlak endekslerini ve ekonomik parametreleri takip etmeden, mortgage sistemini bilmeden, finansman kuruluşlarının kredi modellerini öğrenmeden, reklam tanıtımın nasıl yapılacağını kavramadan, teknoloji ve özellikle interneti iş sürecinizin etkin parçası haline getirmeden emlakçılık yapmanız mümkün değil…

Kendinizi yeni süre nasıl hazıralayacaksınız? Nerede, hangi eğitimler, konferanlar yapılıyor? İnternetti nasıl daha etkin kullanacaksınız? Reklam ve tanıtımı nasıl daha etkin yapabilirsiniz? Nasıl markalaşabiliriniz? Kredileri nasıl daha etkin takip edebilirsiniz?

İşte buna benzer birçok sorunun yanıtını bu blogtaki yazılarımla birlikte arayacağız. Umarın, yazılarımın ufkunuzun açılmasında, kariyerinizin ve işlerinizin gelişmesinde bir nebzede olsa katkısı olur...